۱٦۷

سر انجام، انتخابات عراق که انظار عمومی جهان مدتها در انتظار آن بوده و موضوع مباحثات و در گیری های زیادی شد، روز یکشنبه هفتم ماه جاری برگزار گردید. البته نتایج نهایی و قطعی این انتخابات هنوز اعلام نشده است ولی از حوادث و وقایع روز انتخابات چنین بر می آید که نتیجه انتخابات هرچه باشد، تابلوی روشنی از آینده اینکشور تصویر نمیکند.

انتخابات عراق که در آن بیش از ٦ هزار کاندید برای ۳۲٥ کرسی پارلمانی به رقابت پرداختند، نسبت به انتخابات قبلی پرتنش تر و خونین تر گذشت. حوادث روز انتخابات که در آن بیش از ۳۰ تن کشته شدند، بیشتر در مناطق مورد سکونت اعراب سنی و ترکمنان و نیز بغداد پایتخت اینکشور بوقوع پیوست. موصل و کرکوک بعنوان شهرهایی که اعراب، اکراد و ترکمنان در کنار هم زندگی میکنند، با فضایی پرتنش به استقبال انتخابات رفتند. حملات روز انتخابات در موصل تعداد زیادی مجروح بجای گذاشت که از میان آنها میتوان به یکی از اعضا و یک کاندید نماینده مجلس ایالتی موصل اشاره نمود. علاوه بر این در نواحی " محلبیه" و " رشیدیه" که عموما محل اسکان ترکمنان موصل میباشد، انفجار بمبها در صبح روز انتخابات مردم را از صندوقهای رای دور نگه داشت.

در کرکوک نیز دو روز پیش از انتخابات بر اثر حمله به یک قافله ترکمن، ٦ تن مجروح شده و روز قبل از انتخابات نیز پایگاه ایالات متحده آمریکا در شهر مورد حمله با خمپاره قرار گرفت.

دیاله نیز یکی دیگر از نقاط پر تنش در طول انتخابات بود.این ایالت که در شرق بغداد یکی از پر مخاطره ترین مراکز حوادث خشونت بار در کشور واقع شده، بعنوان محل کشته شدن ابوموسی الزرقاوی رهبر سابق القاعده در عراق نیز شناخته میشود. در روز انتخابات دیاله خصوصا مناطق مسکونی " Esadiye" و " Celevle" صحنه انفجار مینها و بمبها بود. وقوع ۲۳ مورد انفجار بمب در عرض ۳ ساعت حتی در موقعیت بحرانی عراق نیز کم نظیر بشمار می آید.

در این میان حوادث بغداد بیشترین قربانی را در پی داشت. در حملات واقعه در " محمودیه " و "اعظمیه" مناطق مورد سکونت اعراب سنی ، بیش از ۳۰ عراقی جان باختند.

با وجود این نمیتوان گفت که سرتاسر کشور دستخوش حوادثی بدین شدت بود. ولایات اکثرا شیعی نشین جنوبی و نیز استانهای کرد نشین شمالی انتخابات را در محیطی آرام سپری کردند.

نتایج انتخابات عراق که ترکیه نیز با حدود ۳٥ ناظر از دانشگاهها و سازمانهای تحقیقاتی مختلف بر آن نظارت داشت آنچنان هم تعجب آور نیست. البته چنانکه گفتیم نتایج قطعی هنوز معلوم نیست. حتی نتایج اولیه نیز اعلام نشد. ولی با توجه به نظارت ترکیه در انتخابات بر اساس مشاهداتمان از حوزه های رای ، در بین سنی ها "لیست العراقیه" قدرت زیادی گرفته است. در رابطه با شیعی ها ، مشاهده میشود که مبارزه قدرت بین دو لیست بزرگ گروههای شیعی ادامه دارد. در رقابتهای انتخاباتی گروههای شمال عراق نیز مشاهده میشود، "جنبش گُّران" و یا "تغییر" عراق که نام آن در یکسال اخیر بیشتر شنیده میشود، در مقابل " حزب دموکرات کردستان " و "اتحادیه میهن دوستان کردستان عراق" که از احزاب قوی سیستم بشمار می آیند، روز به روز قدرت بیشتری میگیرد. اگر مشاهدات اولیه ما درست باشد در آینده نزدیک ممکن است جنبش گُران حتی جایگاه دومین حزب را در بین در بین اکراد عراقی کسب نماید.

اما یکی از بارزترین وجوه در رابطه با رقابتهای انتخاباتی ترکمنان، مجادله قدرت بین فرقه های سیاسی ترکمنی بود که از طریق احزاب مختلف در انتخابات شرکت نمودند. بدین معنا که عده ای از ترکمنان به لیست "العراقیه" متمایل شده و و گروهی نیز همگام با احزاب شیعی حرکت نمودند. این چند پارچگی در حقیقت راه ترکمنان را مسدود میکند. اما باید توجه داشت که برای رشد روند دموکراسی نوپا در عراق گذر و غلبه بر این نوع مشکلات میتواند آموزنده باشد. از این رو ترکمنان نیز در انتخابات آینده با درس گرفتن از تجربیات گذشته شان شرکت خواهند کرد.

جواب این سوال که آیا عراق با برگزاری این انتخابات گامی مهم بسوی دموکراسی برداشت و یا اینکه انتخابات کشور را بسوی هرج و مرج سوق خواهد داد را در روزهای آینده دریافت خواهیم کرد. امر مسلم اینکه تحولات و حوادث رخ داده در روند انتخابات نشان میدهد پارلمان جدید رنگین تر از پارلمان قبلی خواهد بود. پس از اعلام قطعی نتایج، روند انتخابات و اثرات آن بر آینده عراق را بطور جامعتری مورد بررسی قرار خواهیم داد. ولی چنانچه مشاهده میشود تجربه دموکراتیک شدن برای عراق در کنار جنبه های مثبت، جنبه ههای منفی نیز در بر داشته است.