تاریخچه رادیو صدای ترکیه
پخش رادیویی در ترکیه، تقریبا همزمان با آغاز پخش رادیویی در
دنیا شروع شد.
برای اولین بار در ابتدای دهه۱۹۲۰، پخش آزمایشی برنامه های
رادیویی آغاز شد. جمهوری ترکیه که از جنگ استقلال با سربلندی بیرون آمده بود، برای
رسیدن به سطح پیشرفت و توسعه همانند سایر زمینه ها، در زمینه ارتباطات نیز کوششهای
زیادی به عمل آورد.
اولین پخش رسمی رادیو و دوره شرکت سهامی تلفن بی سیم ترکیه
اولین تلاش
جدی در این زمینه در سال ۱۹۲۵ آغاز شد. بر اساس قانون ، پیش بینی شده بود که با
استقرار یک ایستگاه بی سیم بزرگ در آنکارا، تمامی کشور از طریق شبکه بی سیم تحت
پوشش قرار گیرد.
در سال ۱۹۲۶ ایستگاههای بی سیم آنکارا و استانبول که با اهداف
ارتباطاتی مورد بهره برداری قرار گرفته بود با الحاقات ضروری در آن، برای پخش
رادیویی نیز قابل استفاده گردیدند.
این ایستگاههای ۵ کیلوواتی از جمله قویترین
ایستگاههای پخش رادیویی اروپا محسوب می شدند.
شرکت سهامی تلفن و بی سیم ترکیه که
برای مدیریت این رادیوها تأسیس شده بود، ابتدا در استانبول و سپس در آنکارا
استودیوهای رادیویی را تاسیس نمود و اولین پخش رسمی رادیویی ترکیه در تاریخ ۶ مه
۱۹۲۷ در طبقه بالای پستخانه سرکه جی استانبول که به استودیو تغییر کاربری داده بود،
آغاز شد.
مخاطب تقریبی رادیوهای استانبول و رادیو آنکارا در سال ۱۹۲8 در حدود ۲
هزار نفر بود. این درحالیست که در اولین سرشماری، جمعیت کل کشور ۱۳ میلیون برآورد
شده بود.
دوره رادیوی دولتی
در سال ۱۹۳۶ یک دوره جدید در تاریخ رادیوی ترکیه
آغاز شد.
در آن سال، مدیریت رادیو ترکیه از شرکت سهامی تلفن و بی سیم ترکیه که
تحت تأثیر بحران اقتصادی در جهان قرار گرفته بود، گرفته شده و به شرکت پست، تلگراف
و تلفن داده شد. بعد از آن در ۲۲ می ۱۹۴۰ مدیریت رادیو تحت نظارت اداره کل مطبوعات
قرار گرفت. در ۲۶ ژوئیه ۱۹۴۳ به دنبال تغییر ساختار اداره کل مطبوعات به صورت اداره
کل مطبوعات، انتشارات و توریسم، رادیو نیز تحت پوشش آن اداره کل قرار گرفت. به این
ترتیب تا زمان تشکیل سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه (TRT) دوره رادیو دولتی
آغاز گردید.
سالهای متعاقب آن، وقایع اجتماعی و سیاسی بسیار مهمی در تاریخ دنیا
و ترکیه رقم خورد: جنگ جهانی دوم، تأسیس سازمان ملل متحد و سازمان پیمان آتلانتیک
شمالی (ناتو)......... جنگ کره ......و تغییر اقتدار سیاسی برای اولین باردر ترکیه
پس از آغاز نظام جمهوری........
در آن هنگام، در عرصه رادیو نیز شاهد تغییر
شگرفی در دنیا شدیم که آن هم رشد سریع تولید و توزیع رادیوهای ترانزیستوری می
باشد.
در این میان، رادیو استانبول که در سال ۱۹۳۸ پخش خود را متوقف کرده بود
دوباره در سال ۱۹۴۹ آغاز به کار کرد. در همان سال در شهر ازمیر ، پخش رادیویی از
سوی شهرداری آغاز گردید.
در سال ۱۹۶۱ در کنار رادیو استانبول، آنکارا و ازمیر؛
رادیوهای آدانا، آنتالیا، غازی آنتپ، قارص و وان نیز آغاز به کار کردند. در سال
۱۹۶۳ رادیوهای ترکیه به طور موقت زیر نظر "وزارت توریسم و تبلیغات" قرار
گرفتند.
آغاز روند تاسیس سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه(TRT)
در سالهای دهه ۱۹۶۰ لزوم تغییر پخش رادیویی برای همگونی با
پیشرفت اجتماعی احساس می شد. دیگر نیاز به یک سازمان مستقل از حزب سیاسی حاکم که
دارای پرسنل و بودجه ویژه خود بوده و بتواند تمامی رادیوها را زیر چتر خود بگیرد و
در عین حال پخش تلویزیونی را نیز آغاز نماید، پدید آمده بود که این نیاز را سازمان
رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه (TRT) پر کرد.
سازمان رادیو و تلویزیون دولتی
ترکیه در اول ماه مه سال ۱۹۶۴ با قانون ۳۵۹ تأسیس شد. به این ترتیب دوره جدیدی در
تاریخ رادیو و تلویزیون ترکیه آغاز گردید.
با تحولاتی همچون تجدید بنیۀ
زیرساختهای فنی، بازسازی ایستگاههای رادیویی، تأسیس رادیوهای منطقه ای و مرکزی کردن
سیستم برنامه ها، سالهای بعدی به سالهای طلایی پخش رادیویی مبدل شدند .
پخش ۲۴ ساعته
در ۹ سپتامبر ۱۹۷۴ با ادغام رادیوهای آنکارا، استانبول، ازمیر،
ارزروم، دیاربکر، آنتالیا و چوکوراوا، رادیو ۱ -TRT دایر و به صورت بی وقفه و ۲۴
ساعته شروع به پخش برنامه نمود. تنها ۴ ماه پس از آن نیز در اول ژانویه ۱۹۷۵
کانالهای۲ TRT- و۳ TRT- نیز پخش مشترک برنامه ها را شروع کردند.
با تغییرات
سازمانی سال ۱۹۸۰، اداره کل رادیو تشکیل گردید
در ۱۸ اکتبر ۱۹۸۷ با افتتاح
رادیو۴، نام سه کانال رادیویی به رادیو۱، رادیو۲ و رادیو سه تغییر داده شد. رادیو۱
با موضوع آموزش، رادیو۲ با موضوع فرهنگ، رادیو ۳ با موضوع موسیقی غربی و رادیو ۴ با
موضوع موسیقی ترکیه شروع به پخش برنامه نمودند.
پیش از آن نیز در ۱۴ آوریل
۱۹۷۸،۳ TRT- برنامه هایش را از طریق موج کوتاه (FM) پخش کرد. در اول اکتبر ۱۹۸۴
اولین گامهای سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه جهت پخش استریویی در رادیو،
برداشته شد.
بعد از سال ۱۹۹۰ و با ورود رادیوهای خصوصی، سازمان رادیو و تلویزیون
دولتی ترکیه نیز یک گام به جلو برداشته و رادیوی ملی TRT-FM (رادیو۴) که قرار بود
به موسیقی پاپ اختصاص یابد را در ۱۲ ماه مه ۱۹۹۳ افتتاح کرد.
رادیو ۲ که تحت نام
رادیو خبر در ۱۳ سپتامبر ۱۹۹۳ آغاز به کار نموده بود نیز در اول نوامبر ۱۹۹۷ تعطیل
گردید.
رادیو۲(TRT FM) متولد شد
در ۳۰ دسامبر ۱۹۹۷ با تصویب شورای اداری
سازمان، نام TRT FM (رادیو۴) به TRT FM (رادیو۲) تغییر یافت. این تغییرات از اول
ژانویه ۱۹۹۸ انجام گردید. رادیو۴ نیز بنا به نیازها در ۳ ژانویه ۲۰۰۰ به پخش موسیقی
ترکیه اختصاص یافت.
به موازات "برنامه بازنگری در فعالیتها" در سال ۱۹۹۸،
کانالهای رادیویی در سال ۲۰۰۱ دارای هویت خاص خود شدند. برای این امر، رادیو۱ به
برنامه های آموزشی، فرهنگی، خبری؛ رادیو۲ (TRT FM) به موسیقی پاپ، رادیو۳ به موسیقی
غرب، رادیو۴ نیز به موسیقی ترک متمرکز شده و این موضوعات در اولویت پخش و برنامه
سازی آن رادیوها قرار گرفتند.
رادیوهای منطقه ای تقویت گردیدند.
از ۲۹ ژانویه ۲۰۰۱ ، ساختار برنامه های روزانه ایستگاه یک
رادیوئی زمان هفت و نیم صبح تا نوزده عصر تغییر یافته و برنامه ها کاملا بر مبنای
گفتار برنامه ریزی شد. برنامه های رادیوهای منطقه ای در بین ساعات 6 صبح تا 6 عصر
در راستای پوشش دادن مشکلات و ویژگیهای منطقه ای به صورت زنده به اجرا درآمد. این
رادیوها در ساعات 6 صبح تا 6 عصر با کانال رادیو4 به صورت مشترک به اجرای برنامه
پرداختند.
درحالیکه ایستگاههای یک، دو (TRT FM) ، سه و چهار رادیوئی به صورت
رادیو سراسری شکل گرفته و امواج آنها در سراسر کشور پخش می شد ، رادیوهای منطقه ای
آنتالیا، چوکورووا، ارزروم، گاپ(منطقه تحت پوشش طرح عمران آناطولی جنوب شرقی)
دیاربکر و ترابزون نیز بر اساس درخواست و سلیقۀ مخاطبین خود، به اجرا برنامه آغاز
کردند.
رادیوهای سازمان رادیو تلویزیون دولتی ترکیه کل کشور را تحت پوشش برنامه های
خود قرار داده و از طریق اینترنت و ماهواره، برنامه های این رادیوها در اقصی نقاط
جهان به سمع تمامی علاقمندان رسانیده می شود. TRT با چهار رادیوی سراسری و پنج
رادیوی منطقه ای ، کارکنان با تجربه، گروههای کر موسیقی در بخشهای مختلف، کلوپهای
کودکان و جوانان، آرشیو غنی، استفاده از کامپیوتر در برنامه ها، تجهیزات استودیوئی،
قدرت فرستنده ها و برنامه سازی بر اساس مبانی روز می کوشد چشم و گوش کشور باشد.
بی شک ، TRT در برنامه های سراسری و منطقه ای پیشرو می باشد.
بر اساس
نظر سنجی ای که با همکاری دانشگاههای ترکیه در سال ۲۰۰۸ به انجام رسید، رادیو دو
(TRT FM) اولین رادیوی پرشنونده در سراسر ترکیه بوده و رادیو یک نیز در بین پنج
رادیوی پر مخاطب قرار دارد.
برنامه های رادیوی صدای ترکیه به زبانهای مختلف نیز
در حال حاضر از پنج کانال منطقه ای صدای خود را به اقصی نقاط جهان می رساند.
رادیوهای منطقه ای آنتالیا، چوکوراُوا، ارزروم، گاپ ( منطقه پروژه عمران اناطولی
جنوب شرقی) دیاربکر و ترابزون با توجه به نیاز و ویژگیهای اجتماعی، اقتصادی و
فرهنگی منطقۀ تحت پوشش خود، اقدام به پخش اخبار منطقه ای و موسیقی نموده و با شرکت
گستردۀ شنوندگان، برنامه های خود را تهیه می نمایند.
رادیوی منطقه ای آنتالیا
در تاریخ ۲۷ ژوئیه ۱۹۶۲ این رادیو با فرستنده
ای به قدرت ۲KW به صورت رادیوی استانی آغاز به کار کرده، در تاریخ هفتم ماه مه ۱۹۶۷
با فرستندۀ صد کیلوواتی به رادیوی منطقه ای تبدیل شد. در اول ژانویۀ ۱۹۷۵ به شبکه
ملی Radyo یک پیوسته و از تاریخ اول ژانویه ۱۹۹۳ نیز به پخش برنامه های محلی و
منطقه ای پرداخت. از ۲۹ ژانويه ۲۰۰۱ بدین سو، برنامه های این رادیو در ساعات 6
بامداد تا 6 عصر به صورت کاملا محلی و زنده بوده، از ساعت 6 عصر تا 6 بامداد نیز
اقدام به پخش برنامه های مشترک با رادیو4 می پردازد.
براساس نتایج تحقیقات یک
نظرسنجی که در دسامبر سال ۲۰۰۴ به انجام رسید، این رادیو با دارا بودن سهم ۱۳.۵
درصدی از شنوندگان ، رتیۀ چهارم در بین رادیوها ی ترکیه را به خود اختصاص داده
است.
رادیوی منطقه ای چوکورووا
این رادیو در ماه آوریل ۱۹۶۲
با فرستندۀ دو کیلوواتی به صورت رادیو استانی فعالیت خود را آغاز کرد و از تاریخ
سوم مارچ ۱۹۶۸ تا کنون نیز با فرستندۀ ۱۰۰ کیلوواتی برنامه های خود را به شکل
رادیوی منطقه ای چوکورووا، از مرسین پخش می کند. رادیو در اول ژانویۀ ۱۹۷۵ به شبکه
ملی رادیو۱ پیوسته و از ۲۹ ژانويه ۲۰۰۱ بدین سو، برنامه های این رادیو در ساعات 6
بامداد تا 6 عصر به صورت کاملا محلی و زنده بوده، از ساعت 6 عصر تا 6 بامداد نیز به
پخش برنامه های مشترک با رادیو۴ اقدام می کند.
براساس نتایج تحقیقات نظرسنجی
اکتبر سال ۲۰۰۶ ، این رادیو ۴.۴ درصد از شنوندگان رادیو را به خود اختصاص داده
است.
رادیوی منطقه ای ارزروم
این رادیو در ۱۵ دسامبر۱۹۶۰ با فرستندۀ یک
کیلوواتی به صورت رادیو استانی فعالیت خود را آغاز کرده و از تاریخ هفتم ژانویه
۱۹۷۵ تا این تاریخ نیز با فرستندۀ ۱۰۰ کیلوواتی برنامه های خود را به شکل رادیوی
منطقه ای پخش می کند. رادیو در اول ژانویه ۱۹۷۵ به شبکه ملی رادیو1 پیوست. از تاریخ
اول ژانویه ۱۹۹۰ نیز به پخش برنامه های محلی و منطقه ای پرداخت . از ۲۹ ژانويه ۲۰۰۱
بدین سو، برنامه های این رادیو در ساعات 6 بامداد تا 6 عصر به صورت کاملا محلی و
زنده بوده و از ساعت 6 عصر تا 6 بامداد نیز اقدام به پخش برنامه های مشترک با
رادیو۴ می نماید.
براساس نتایج تحقیقات نظرسنجی که در دسامبر سال ۲۰۰۴ به انجام
رسید، این رادیو با دارا بودن سهم ۸.۵ درصدی از شنوندگان رادیو، رتبۀ سوم دربین ۵۱
ایستگاه رادیوئی را به خود اختصاص داده است.
رادیوی منطقه ای گاپ (طرح عمران آناتولی جنوب شرقی) دیاربکر
این رادیو
در سال ۱۹۶۴ با فرستندۀ دو کیلوواتی به صورت رادیو استانی دیاربکر فعالیت خود را
آغاز کرده و از تاریخ هشتم اکتبر ۱۹۶۸ تا کنون نیز با فرستندۀ ۳۰۰ کیلوواتی برنامه
های خود را به شکل رادیوی منطقه ای پخش می کند. رادیو در اول ژانویۀ ۱۹۷۵ به شبکه
ملی رادیو1 پیوست. در تاریخ ۲ اکتبر ۱۹۸۹ به پخش برنامه های محلی و منطقه ای
پرداخت. در تاریخ پانزدهم آوریل ۱۹۹۰ نیز با نام رادیوی گاپ فعالیت خود را ادامه
داد. از ۲۹ ژانويه ۲۰۰۱ بدین سو، برنامه های این رادیو در ساعات 6 بامداد تا 6 عصر
به صورت کاملا محلی و زنده بوده، از ساعت 6 عصر تا 6 بامداد نیز به پخش برنامه های
مشترک با رادیو 4 اقدام می کند.
براساس نتایج تحقیقات نظرسنجی که در مارچ سال
۲۰۰۵ به انجام رسید، این رادیو در استانهای دیاربکر، شانلی اورفا، الازیغ، مالاتیا،
ماردین و غازی آنتپ،1۳.۱۴ درصد از شنوندگان رادیو را به خود اختصاص داده است .
رادیوی منطقه ای ترابزون
این رادیو در اول دسامبر ۱۹۶۸
با فرستندۀ دو کیلوواتی به صورت رادیو استانی فعالیت خود را آغاز کرده و از تاریخ
اول دسامبر ۱۹۷۸ تا این تاریخ نیز با فرستندۀ ۳۰۰ کیلوواتی برنامه های خود را به
شکل رادیوی منطقه ای پخش می کند. رادیو در تاریخ ششم ژانویه ۱۹۹۲ به پخش برنامه های
محلی و منطقه ای پرداخته و در تاریخ ۲۹ ژانویۀ ۲۰۰۱ به شبکه ملی رادیو۱ پیوست. از
۲۹ ژانويه ۲۰۰۱ بدین سو، برنامه های این رادیو در ساعات 6 بامداد تا 6 عصر به صورت
کاملا محلی و زنده بوده، از ساعت 6 عصر تا 6 بامداد نیز به پخش برنامه های مشترک با
رادیو می پردازد.
براساس نتایج تحقیقات نظرسنجی که در ماه می سال ۲۰۰۵ با همکاری
دانشگاه صنعتی کارادنیز ( دریای سیاه ) و سازمان رادیو- تلویزیون ترکیه به انجام
رسید، این رادیو سهم ۱۳ درصدی از شنودگان رادیو را به خود اختصاص داده است.
http://trt.net.tr/Radyo/RadyoAnasayfa.aspx